YENİDOĞAN KİMDİR?

Bebeğin doğumdan itibaren 28 günlük oluncaya kadarki dönemine “yenidoğan dönemi” denir. Bebeğin gelişimindeki en kritik ve ilk 1 yılın içinde de en önemli dönem olan yenidoğan dönemi, bebek ölümlerinin de en sık görüldüğü kritik bir süreçtir. Tam da bu noktada, doğum yaptığınız hastanenin “yenidoğan yoğun bakımı” olup olmaması konusu devreye girer. Çünkü, eğer doğum yapacağınız hastanenin (özel ya da devlet hastanesi fark etmez) yenidoğan yoğun bakım merkezi yoksa, doğum sırasında bebeğinizin sağlığında yaşanacak en ufak bir sorunda; bebeğinizi kucağınıza verip, yenidoğan yoğun bakımı olan bir hastaneye gitmeniz gerektiğini söyleyebilirler. Ve bu tedbirsiz durum karşısında, siz de bebeğiniz de kaderinize mahkum kalabilirsiniz. Böyle bir aksiliği ve bebeğinizin sağlığını riske atmamak üzere doğum yapacağınız hastaneyi önceden çok iyi araştırmalısınız.

Doğuma az bir zaman kala, bu araştırma sürecinde doğum yapacak anne adaylarına rehberlik etmesi amacıyla Çocuk Sağlığı Uzmanı Dr. Alper Soysal’dan bilgi aldık. Kendisi bize yenidoğan kimdir, yenidoğanın özellikleri nelerdir, doğumdan itibaren yenidoğana nasıl bir bakım uygulanmalıdır, konularını anlattı.

DOĞUM YAPILACAK HASTANENİN ÖZELLİKLERİ…
Bebekler ister normal yolla ister sezaryen ile doğsunlar, ilk nefeslerinde başlarında tecrübeli bir ekibin bulunması ve gerekirse canlandırma ihtiyaçlarının bilinçli olarak karşılanması çok önemlidir. Doğum anında yaşanabilecek küçük aksaklıklar yaşamın ileri dönemlerine de yansıyabilecek ciddi problemlere neden olabilir. Bu nedenle hastanedeki her doğumda bir Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı ve Bebek Hemşiresi hazır bulunmalıdır. Böylece;  bebeğin ilk muayenesi doğum anında yapılır, gerekli müdahaleler gecikmeden uygulanır. Doğum sonrası göze antibiyotik damla, göbeğe antiseptik sürülür. Hepatit B aşısı yapılır. Her bebeğin kan gurubu tayin edilerek kan şekerine bakılır.

YENİDOĞANIN ÖZELLİKLERİ?
Yenidoğan bebeğiniz dünyaya uyum sağlamak için birkaç haftalık bir süreye ihtiyaç duyar. Yenidoğan önce anne ile tanışır, anne sütü emmeye başlar; böylece anne ile birbirlerine alışırlar. İlk haftalarda, ne zaman ne yapacağını önceden kestiremezsiniz. Bazı günler daha aktif, bazen sessiz olacaktır. Bazen çok ağlayabilir, huzursuzluk gösterebilir, solunumu düzensiz olabilir, hıçkırabilir, sık sık irkilebilir.

Bebekler birbirine benzemez, her bebeğin farklı karakter özellikleri vardır. Örneğin, bazı bebekler daha sakin ve uyumlu olur, gereksinimlerini daha kolay tahmin edilebilir. Bazı bebekler ise zordur, beslenme ve uyku saatleri düzensizdir, sakinleştirilmeleri daha zor olur.

BAŞINI DESTEKLEYİN
Bebeğin başı, kendine göre büyük ve ağırdır, boyun kasları güçsüzdür, desteklenmesi gerekir. Karın üstü yatarken başını kısa süre kaldırabilir. Oturtulursa başı düşer. Yaklaşık 20 cm’lik bir mesafeyi net görebilir. En çok yüzlere ve parlak, kontrast renklere bakmayı sever. Şiddetli sesleri duyar ve irkilir. Sesinizi duymaktan hoşlanır, konuşarak onu sakinleştirebilirsiniz. Annesinin kokusunu tanır.

ONU KUCAKLAYARAK SEVGİNİZİ GÖSTERİN
Bütün bebekler sevgi ve sıcaklığa gereksinim duyar. Bu nedenle bebeğinizi sık sık kucaklayın, sarın, sevginizi gösterin. İhtiyaçlarını zamanında karşılayarak temel güven duygusunu geliştirin. Ağlayınca karşılık gören, sıkıntısı giderilen bebek hayata güvenli bir başlangıç yapacak, özgüveni gelişecektir.

Bebeklerin uyku düzenleri de farklılık gösterir. İlk aylarda genellikle günde 15-18 saati uykuda geçirecektir. Gece ve gündüz farkını bilmez. Bebek genelde gece sık sık uyanacağından, annenin de gece gündüz demeden, bebek uyurken dinlenmeye çalışması iyi olur. Bebeğin uykusu sırasında ev işlerini halletmeye çalışan anne, gece de uykusuz kalırsa, bu zor tempoya dayanması güçleşir.

Taburcu olmadan önce de yenidoğanın ailesine uygulamalı banyo, göbek bakımı ve emzirme ile ilgili son bilgiler aktarılmalıdır. Doğumdan sonra en az 48 saatini dolduran bebeklerden tarama testleri (TSH, FKU, Yenidoğan Metabolik Tarama) için kan alınır. Kalça ultrasonu ve işitme testi yapılır ve sonuçlar hemen  aileye bildirilir. Son gün yapılan sarılık testinin sonucuna göre de bebeğin ve annenin taburcu olması planlanır.